fbpx

Mô hình Tuckman – Xây dựng phát triển nhóm hiệu quả

Khám phá những điều thú vị về việc xây dựng và phát triển nhóm làm việc từ mô hình Tuckman. Từ đây, nhà lãnh đạo đưa ra phương hướng và hành động tương ứng để nhóm hoạt động phát triển mang lại hiệu quả cao nhất.
mô hình TuckmanHọc viện FamHRM
Xây dựng kế hoạch phát triển đội nhóm

Xây dựng kế hoạch phát triển đội nhóm theo mô hình Tuckman có thể còn khá xa lạ với nhiều người. Tuy nhiên, để xây dựng và phát triển nhóm là cả một quá trình của một người quản lý dự án hay nhà lãnh đạo. 

Trong bài viết hôm nay, FamHRM sẽ giúp bạn khám phá những điều thú vị về việc xây dựng và phát triển nhóm từ mô hình Tuckman này. Từ đó, nhà lãnh đạo hay các quản lý dự án có thể phát triển đội nhóm làm việc một cách hiệu quả nhất.

Giới thiệu về mô hình Tuckman 

Tuckman là mô hình được nghiên cứu bởi nhà tâm lý học người Mỹ, Bruce Tuckman. Ông nhận ra rằng muốn xây dựng và phát triển đội nhóm hiệu quả phải đi theo quá trình gồm 4 giai đoạn. Đó là:

  • Forming (Hình thành)
  • Storming (Sóng gió).
  • Norming (Ổn định)
  • Performing (Hoạt động hiệu quả)
4 giai đoạn đầu mô hình Tuckman
4 giai đoạn đầu mô hình Tuckman

Bốn giai đoạn đầu của mô hình Tuckman đã được Bruce đưa ra vào năm 1965. Tuy nhiên vào năm 1977, Tuckman hợp tác với Mary Ann Jensen và bổ sung giai đoạn thứ 5 – Adjourning (Thoái trào).

5 giai đoạn mô hình Tuckman
5 giai đoạn mô hình Tuckman

Mô hình Tuckman thường được dùng để xác định tình trạng của một nhóm. Từ đó, nhà lãnh đạo sẽ đưa ra các quyết định chính xác nhằm đảm bảo nhóm phát triển hiệu quả nhất.

Nội dung và vai trò của người lãnh đạo trong mô hình Tuckman 

Giai đoạn 1: Hình thành (Forming)

Ở giai đoạn đầu tiên này, nhóm được thành lập. Hầu hết các thành viên trong nhóm đều sẽ phấn khởi và tích cực. Bên cạnh đó, cũng sẽ có vài người mang sự lo lắng và dè dặt. Vì họ chưa thực sự hiểu các công việc mình cần làm trong nhóm như thế nào. Ngay lúc này, nhà lãnh đạo phải thể hiện vai trò dẫn dắt của mình. Bởi vì các thành viên khác vẫn chưa thể xác định rõ nhiệm vụ của mình trong nhóm này là gì.

Để tạo ra một đội ngũ làm việc tốt, điều quan trọng là lãnh đạo nhóm phải tin tưởng vào các thành viên trong nhóm. Giai đoạn Hình thành này có thể kéo dài trong một thời gian, và nó kết thúc khi mọi người bắt đầu cố gắng hiểu và làm việc cùng nhau. 

Vai trò của lãnh đạo nhóm 

Nhà lãnh đạo phải rõ ràng về mục tiêu của nhóm và mục đích của dự án. Bên cạnh đó, áp dụng các mô hình thực tiễn như mô hình SMARTER để thiết lập mục tiêu rõ ràng và cung cấp hướng đi của dự án. Nhà lãnh đạo nhóm phải làm việc với nhóm để thiết lập các tiêu chuẩn, quy định làm việc cùng nhau. 

Giai đoạn 2: Sóng gió (Storming)

Tiếp theo, nhóm sẽ chuyển sang giai đoạn sóng gió. Đây cũng là giai đoạn dễ dàng dẫn tới sự thất bại, tan rã nhóm.

Ở giai đoạn này, có thể xảy ra những mâu thuẫn hay xung đột giữa các thành viên. Chúng xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như: phong cách làm việc, cách cư xử, tranh cãi về các vấn đề hay giải pháp, văn hóa,… Hay do các thành viên bắt đầu bộc lộ mình, và học bắt đầu có những sự không hài lòng về công việc được giao. Hoặc cả nhóm không thể cùng đưa ra quyết định cuối cùng do cái “tôi” mỗi người quá lớn. 

Vì thế điều quan trọng cần phải giải quyết trong giai đoạn này là nhóm phải nhận diện và đối mặt với tình trạng của mình. Từ đó, đưa ra những hướng giải quyết các vấn đề của mình. 

Mâu thuẫn xung đột nhóm
Mâu thuẫn xung đột nhóm

Vai trò của lãnh đạo nhóm 

Ở giai đoạn Sóng gió của mô hình Tuckman này, để vượt qua chúng một cách dễ dàng thì nhà lãnh đạo phải biết cách hòa giải. Giải quyết mâu thuẫn bằng việc cùng lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt của nhau. Xây dựng niềm tin và tạo mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trong nhóm.

Ngoài ra, nhà lãnh đạo nên tạo điều kiện cho các cuộc trao đổi trong các cuộc họp nhóm. Nhờ vào các cuộc tranh luận nhóm sẽ ngày càng phát triển hơn. 

Giai đoạn 3: Ổn định (Norming)

Sau giai đoạn “Sóng gió” của mô hình Tuckman thì đây là lúc mọi người bắt đầu giải quyết sự khác biệt của nhau. Các thành viên bắt đầu trao đổi với nhau suôn sẻ và thoải mái hơn. Họ có thể tham khảo ý kiến lẫn nhau và yêu cầu sự giúp đỡ khi cần thiết. Họ cũng bắt đầu có những ý kiến đóng góp mang tính xây dựng phát triển. Mọi người bắt đầu nhìn vào mục tiêu chung từ đầu của cả nhóm. Từ đây, mọi người đã làm việc với nhau như một đội một cách “trọn vẹn”.

Ngoài ra, giai đoạn ổn định và sóng gió thường có xu hướng đan xen lẫn nhau. Vì khi có vấn đề mới như dự án mới, công việc mới, mâu thuẫn mới,… thì các thành viên có thể lại bắt đầu trạng thái xung đột như lúc đầu hình thành nhóm.

ứng dụng mô hình Tuckman
Mọi người đã làm việc với nhau như một đội một cách “trọn vẹn”.

Vai trò của lãnh đạo nhóm

Đây là lúc nhà lãnh đạo cần ít tham gia vào việc ra quyết định và giải quyết vấn đề. Vì các thành viên trong nhóm sẽ là người làm và chịu trách nhiệm tốt trong các lĩnh vực này. 

Bên cạnh đó, người lãnh đạo nhóm nên tiếp tục giải quyết mâu thuẫn nội bộ nhóm một cách nhanh chóng. Vì thế nên có những hoạt động giúp thành viên trong nhóm gắn kết và thấu hiểu nhau hơn. 

Giai đoạn 4: Hoạt động hiệu quả (Performing)

Đây là giai đoạn nhóm đạt được hiệu suất công việc tốt nhất. Họ tập trung vào việc đạt được các mục tiêu ban đầu đã đề ra. Họ có thể tự giải quyết các vấn đề riêng của họ và không dựa vào lãnh đạo nhóm.

Các thành viên trong nhóm sẽ cảm thấy thoải mái khi làm việc. Các thành viên mới gia nhập cũng sẽ nhanh chóng hòa nhập và làm việc có hiệu quả. Nếu có thành viên rời nhóm thì hiệu suất làm việc của cả nhóm cũng không bị ảnh hưởng. 

Mô hình Tuckman giúp nhóm hoạt động có hiệu quả nhất
Mô hình Tuckman giúp nhóm hoạt động có hiệu quả nhất

Vai trò của lãnh đạo nhóm

Đay là giai đoạn đỉnh cao của một nhóm vì thế nhà lãnh đạo nên có những kế hoạch, phương hướng để giữ được càng lâu càng tốt. Khi nhóm đang đạt được thành tích tốt, bạn nên tổ chức ăn mừng thành công của cả nhóm. Và luôn giữ cho đội có một mục tiêu càng xa càng tốt.

Giai đoạn 5: Thoái trào (Adjourning)

Bữa tiệc nào rồi cũng tới lúc kết thúc. Đây là giai đoạn xảy ra trong nhiều trường hợp khác nhau như nhóm vừa kết thúc một dự án. Các thành viên trong nhóm đã rời sang một vị trí làm việc mới. Đây cũng là giai đoạn thể hiện sự “luyến tiếc” với những thành viên tâm huyết nhất. 

Ứng dụng mô hình Tuckman vào phát triển đội nhóm 

Là một nhà lãnh đạo nhóm, mục tiêu của bạn là giúp thành viên trong nhóm hoạt động tốt. Tuy nhiên, sự hoạt động ấy phải vừa nhanh vừa mang tính khả thi. Tuy nhiên, để thực hiện được điều này, bạn sẽ cần thay đổi cách tiếp cận ở từng giai đoạn trong mô hình Tuckman

FamHRM sẽ gợi ý cho bạn một vài bước đơn giản để đảm bảo rằng bạn đang làm đúng những việc cần thiết vào đúng thời điểm:

  1. Từ những mô tả nội dung của mô hình Tuckman, xác định giai đoạn phát triển của nhóm bạn. 
  2. Từ đó, xem xét vai trò của người lãnh đạo nhóm ở từng giai đoạn. Bạn sẽ biết cách làm thế nào để nhóm hoạt động một cách hiệu quả hơn.
  3. Nhận xét, đánh giá thường xuyên về đội nhóm cũng như các thành viên. Từ đó đưa ra hướng điều chỉnh hành vi, cách tiếp cận và phong cách lãnh đạo thích hợp.

Như vậy, với mô hình Tuckman này, chúng ta có thể xác định trạng thái của một nhóm. Từ đó đưa ra các hành động tương ứng nhằm giúp nhóm hoạt động phát triển để đạt được hiệu quả cao nhất. Thời gian kéo dài của mỗi giai đoạn có thể khác nhau. Và chúng phụ thuộc vào từng đặc điểm của mỗi nhóm và các thành viên trong nhóm.

Thảo luận nhé!

Bài viết mới

Quản trị cảm xúc và ứng dụng trong quản lý đội ngũ mà Leader nên biết 

Trong công việc cũng công tác quản lý đội nhóm, các kỹ năng chuyên môn chỉ giúp bạn leo lên một vị trí nhất định. Nếu bạn là một nhà lãnh đạo có ý chí cầu tiến, bạn cần phát triển kỹ năng quản trị cảm xúc của chính mình để có thể dẫn dắt đồng đội, nhân viên của mình.

Làm thế nào để xây dựng đội nhóm có tính gắn kết cao?

Làm việc nhóm là một trong những kỹ năng cần có trong mọi yêu cầu công việc. Tuy nhiên, để làm tốt phần riêng của mình cũng như phần chung để nhóm đạt kết quả tốt không phải là điều dễ dàng đối với nhiều người. Vậy áp dụng nguyên tắc gì khi vai trò của bạn là một nhà lãnh đạo, một trưởng nhóm?